Gdańsk w konflikcie polsko-krzyżackim 1409-1435

Wielka Wojna 1409-1411

6 sierpnia 1409 Ulryk von Jungingen wypowiada wojnę Polsce. Punktem zapalnym była Żmudź, która po raz kolejny wznieciła powstanie przeciwko Zakonowi, wspierana przez księcia Witolda, za zgodą króla Władysława II Jagiełły.

W drugiej połowie sierpnia, Krzyżacy rozpoczęli działania wojenne zajmując ziemię dobrzyńską, ziemię wałecką, mazowieckie księstwo czersko-warszawskie i przede wszystkim północe Kujawy z Bydgoszczą. Gdańsk jako poddany Krzyżaków wystawił siły zbrojne na wojnę, które w pierwszym etapie prawdopodobnie skoncentrowane zostały w rejonie Świecia nad Wisłą. Odzyskanie przez króla Bydgoszczy i zawarcie rozejmu z Zakonem od 8 października 1409 roku do 24 czerwca 1410, spowodowało powrót Gdańszczan do miasta.

Sprawę Żmudzi miał rozstrzygnąć król Czech Wacław IV Luksemburski, notabene sprzymierzeniec Zakonu. 15 lutego 1410 potwierdził on prawo Zakonu do Żmudzi. Zgodnie z wyrokiem ziemia dobrzyńska miała wrócić do Polski dopiero po oddaniu Żmudzi, a ponadto Polska nie mogła udzielać pomocy Żmudzi, Litwie i Rusi jako niewiernym. Polscy posłowie kategorycznie odrzucili tak stronniczy wyrok i opuścili Pragę.

W marcu tego roku, na zjeździe w Elblągu, pod wpływem wielkiego mistrza podjęto uchwałę o konieczności posiadania rycerskiego wyposażenia przez zamożniejszych mieszczan. Na początku lipca 1410 roku wojska Zakonu wraz z kontyngentem gdańskim ponownie stanęły w okolicach Świecia nad Wisłą, oczekując wojsk polsko-litewskich. Jednak król polski nie planował zaatakowania Pomorza Gdańskiego, ale poprzez ziemię chełmińską, przejść Drwęcę w rejonie Kurzętnika, kierując się od razu do Malborka.

Czytaj więcej: Gdańsk w konflikcie polsko-krzyżackim 1409-1435

Namiestnicy gdańscy z dynastii Sobiesławiców

Sobiesław I (ok. 1130 - ok. 1177/79)

Nie ma zgodności wśród historyków, czy Sobiesław I jest postacią prawdziwą czy tylko legendą. Za potwierdzenie istnienia Sobiesława I mogą służyć zapiski w Kronice Oliwskiej z XIV wieku, Tablicach Oliwskich z XV wieku oraz księdze zmarłych. Wszystkie z wymienionych źródeł związane są z dziejami klasztoru cystersów w Oliwie, a sam przekaz o Sobiesławie pochodzi od autora Kroniki opata Stanisława. Innym argumentem mogącym potwierdzić historyczność tej postaci jest imię Sobiesław, które występowało w dalszych pokoleniach książąt gdańskich, tj. Sobiesław II syn Sambora I oraz Sobiesław III syn Sambora II (patrz drzewo genealogiczne).

Czytaj więcej: Namiestnicy gdańscy z dynastii Sobiesławiców

Książęta gdańscy z dynastii Sobiesławiców

Świętopełk II (przed 1195 - 11 I 1266)

Syn Mściwoja I i Zwinisławy. Z woli ojca, sprawował opiekę na rodzeństwem do ukończenia przez nich dwudziestego pierwszego roku życia. Około 1219/1220 roku otrzymał od przybyłego na Pomorze Gdańskie księcia Leszka Białego godność namiestnika gdańskiego. W 1223 roku, wraz z Warcisławem, księciem Leszkiem, jego bratem Konradem Mazowieckim i innymi książętoma polskimi, brał udział w krucjacie przeciwko Prusom. W tym mniej więcej czasie Świętopełk przekazał pierwszemu pruskiemu biskupowi Chrystianowi gród Santyr, który utworzył w nim swoją stolicę. W 1225 roku przybył na pomoc zbuntowanemu przeciw Duńczykom rycerstwu ziemi słupskiej, a po wygnaniu załogi duńskiej przyłączył tą ziemię do Pomorza Gdańskiego.

Czytaj więcej: Książęta gdańscy z dynastii Sobiesławiców

Drzewo genealogiczne dynastii Sobiesławiców

Źródło opracowania: B. Świliński, Poczet książąt gdańskich, Marpress