Książęta gdańscy z dynastii Sobiesławiców

Świętopełk II (przed 1195 - 11 I 1266)

Syn Mściwoja I i Zwinisławy. Z woli ojca, sprawował opiekę na rodzeństwem do ukończenia przez nich dwudziestego pierwszego roku życia. Około 1219/1220 roku otrzymał od przybyłego na Pomorze Gdańskie księcia Leszka Białego godność namiestnika gdańskiego. W 1223 roku, wraz z Warcisławem, księciem Leszkiem, jego bratem Konradem Mazowieckim i innymi książętoma polskimi, brał udział w krucjacie przeciwko Prusom. W tym mniej więcej czasie Świętopełk przekazał pierwszemu pruskiemu biskupowi Chrystianowi gród Santyr, który utworzył w nim swoją stolicę. W 1225 roku przybył na pomoc zbuntowanemu przeciw Duńczykom rycerstwu ziemi słupskiej, a po wygnaniu załogi duńskiej przyłączył tą ziemię do Pomorza Gdańskiego.

Działania wojenne Świętopełka:

  • 1223 - rozpoczęcie razem z Władysławem Odonicem działań wojennych przeciw Władysławowi Laskonogiemu, o Wielkopolskę
  • 1227 - Gąsawa, zabójstwo Leszka Białego
  • ok. 1230 - ogłoszenie samodzielności Pomorza Wschodniego i przyjęcie tytułu księcia
  • 1234 - zwycięstwo w wyprawie polsko-krzyżackiej przeciwko Prusom
  • 1236/37 - zajęcie ziemi sławieńskiej po wymarciu miejscowej dynastii
  • 1237-38 - wojna z koalicją Zakonu Krzyżackiego, młodszymi braćmi i książętami meklemburskimi
  • 1239 - odebranie synom Odonica Nakła
  • 1242-48 - kolejna wojna z koalicją, powiększoną o biskupa włocławskiego, Konrada Mazowieckiego z synami, Przemysła I, Bolesława Pobożnego i synów Odonica
  • 1248 - pierwsze próby pokojowego rozwiązania sporu
  • 1252 - kolejna wojna
  • 1253 - zawarcie pokoju, na mocy którego Świętopełk w razie kolejnej wojny traci na rzecz Krzyżaków Gdańsk i okolice
  • 1253 - wojna z Barninem I o utrzymanie ziemi sławieńskiej i słupskiej, zakończonej zwycięstwem Świętopełka
  • 1253-56 - działania wojenne przeciw synom Odonica o Nakło
  • 1257-59 - najazdy Bolesława Pobożnego i Warcisława III i bitwa pod Słupskiem wygrana przez Świętopełka

Nadania i zasługi:

  • 1248-52 - nowy klasztor cystersów w Bukowie, koło Darłowa
  • klasztor w Żarnowcu, żeńska filia klasztoru oliwskiego
  • lokowanie miasta Gdańska na prawie lubeckim
  • pierwszy książe, który zbrojnie przeciwstawił się Krzyżakom

Warcisław II (ok. 1237 - 9 V 1271)

Drugi syn Świętopełka II i Ermergardy. Po raz pierwszy wspomniany 2 grudnia 1248 roku, był przy okazji fundacji klasztoru cysterskiego w ziemi sławieńskiej. Po śmierci ojca, wskutek konfliktu Świętopełka II z Mściwojem II, Warcisław przybrał tytuł księcia gdańskiego i przejął władzę nad ziemią gdańską, białogardzką, słupska i sławieńską. W związku z pochówkiem ojca, dokonał nadań na rzecz cystersów, oświadczając, że miejscem pochówków książąt Pomorza będzie klasztor oliwski.

W 1267 Warcisław II potwierdził wszystkie przywileje nadane przez ojca mieszczanom z Lubeki oraz ponowił zobowiązania Świętopełka o podtrzymywaniu poprawnych stosunków z Zakonem Krzyżackim.

Utrzymywał także przyjacielskie stosunki z bratem w Mściwojem II, ale tylko do końca 1269 roku, kiedy wybuchła między nimi wojna. W1270 roku utracił na rzecz Mściwoja Gdańsk i opuścił Pomorze szukając pomocy u Krzyżaków w Elblągu. Z ich namową trafił na Kujawy, do księcia inowrocławskiego Siemomysła, zięcia Sambora II. Siemomysł przekazał Warcisławowi nadgraniczny Wyszogród jako miejsce wypadowe do działań odwetowych na Mściwoju. W nieznanych okolicznościach w miejscu tym 9 maja 1271 Warcisław II doczekał śmierci. Prawdopodobnie został zamordowany przez ludzi związanych z jego bratem.

Pochowany został w Inowrocławiu, w kościele Franciszkańskim.