Słownik terminów morskich

A | B | F | H | Ł | M | N | O | P | R | S | W

A
Akwatorium portowe
Element portu morskiego, który obejmuje redę portu, awanport, kanały i baseny portowe.
Awanport
Przedporcie oddzielone falochronem od redy. Obszar wodny o funkcjach rozrządowo-rozdzielczych oraz miejsce częstego postoju i pomocniczego taboru pływającego.
B
Barkowiec typu BACAT
ang. barges aboard catamaran - statek o konstrukcji jednokadłubowej w części dziobowej i dwukadłubowej w pozostałej, transportujący barki w relacjach bliskiego zasięgu lub działający jako statek dowozowy dla statków oceanicznych.
Barkowiec typu FLASH
Współpracuje z barkowcami LASH, będąc w pewnym sensie suchym dokiem. Za pomocą holownika morskiego można przewozić nim barki do większych statków morskich.
Barkowiec typu LASH
Statek opuszcza i podnosi barki za pomocą suwnicy bramowej umieszczonej na pokładzie statku. Barka przenoszona jest w kierunku rufy i następnie opuszczana na wodę - przy wyładunku lub podnoszona, przenoszona i opuszczana nad odpowiednią ładownią - przy załadunku; przy obsłudze stosowany jest system flaot-on, flaot-off.
Barkowiec typu SEABEE
Umożliwia przewóz najcięższych rodzajów ładunków. Posiada platformę samopodnoszącą się, obsługującą nawet trzy pokłady. Platforma w czasie załadunku umieszczona jest pod powierzchnią wody, po wprowadzaniu dwóch barek podnoszona jest na odpowiedni pokład, a następnie przetransportowana przez system poziomych rolek.
F
Falochron
Konstrukcja hydrotechniczna osłaniająca akwatorium portowe przed falowaniem, umożliwiające cumowanie i przeładowywanie statków.
H
Huckepack
Zob. system piggyback
Ł
Ładunek drobnicowy
(drobnica) to towary przeznaczone do przewozu statkami, stanowiące poszczególne sztuki, zazwyczaj w opakowaniu: skrzyniach, beczkach, belach, workach, na paletach, niewielkich zbiornikach lub bez: maszyny, samochody, lokomotywy itp. ładunki takie nazywane są również drobnicą konwencjonalną (break bulk cargo) w przeciwieństwie do ładunków skonteneryzowanych, czyli przewożonych w kontenerach.
M
Molo
Ciężka budowla hydrotechniczna, o długości umożliwiającej cumowanie co najmniej dwóch statków oraz szerokości od 80 do ponad 200 m, służąca przeładunkom, składowaniu i odprawianiu ładunków drogami lądowymi.
N
Nabrzeże
Linia brzegowa mola, pirsu, basenu, kanału portowego wraz z przyległymi bezpośrednio terenami portowymi, służące postojowi i obsłudze statków, ładunków i pasażerów.
Nośność statku
(deadweight tonnage - DWT) oznacza ciężar, jaki statek może przyjąć w granicach swego maksymalnego zanurzenia, tj. w granicach oznaczonych na statku znakiem wolnej burty. Nośność statku wyrażona jest w tonach metrycznych.
O
Ochronnopokładowy statek
Statek, który ponad wodoszczelnym pokładem głównym ma jeszcze jeden pokład tzw. ochronny, który nie jest uznawany za pokład wodoszczelny. Znajduje się w nim bowiem zazwyczaj otwór pomiarowy zwany otworem tonażowym. Dlatego też pomieszczenia między głównym pokładem wodoszczelnym a pokładem ochronnym nie są brane pod uwagę przy pobieraniu opłat portowych, obliczanych od pojemności pomieszczeń użytkowych statku, znajdujących się poniżej najwyższego pokładu wodoszczelnego. W praktyce spotykane są ochronnopokładowce otwarte i zamknięte. Źródło: I. Grajewski, J. Wójcicki, Mały leksykon morski, Wyd. MON, Warszawa 1981
Ożaglowanie
Zespół wszystkich żagli na statku (jachcie).
P
Pirs
Lekka budowla hydrotechniczna, o długości mniej więcej jednego statku i szeroko?ci do 80 m, służąca przeładunkom, składowaniu i odprawianiu ładunków drogami lądowymi.
Pokład tonażowy/pomiarowy
Całkowita przestrzeń między tzw. pokładem ochronnym a pokładem głównym.
Polski Rejestr Statków
Polska instytucja klasyfikacyjna, z siedzibą w Gdańsku, pełniąca funkcję państwowego nadzoru technicznego w interesie żeglugi oraz funkcje klasyfikacyjne związane z nadawaniem, sprawdzaniem i potwierdzeniem klasy statku.
R
Reda portu
Zewnętrzna część akwatorium portowego, służąca postojom statków w oczekiwaniu na zezwolenie wpłynięcia na obszar wewnętrznych wód portowych, przeprowadzeniu kontroli statków, przeładunkom materiałów niebezpiecznych, częściowemu rozładunkowi.
Roll-on/roll-off
(RORO, ro-ro) 1. system poziomego załadunku statku; ładunek jest wprowadzany na statek na własnych kołach: samochody, ciężarówki, naczepy samochodów ciężarowych, przyczepy i wagony, maszyny itp. 2. statki przeznaczone do przewozu ładunków kołowych; statki RORO mają wbudowane rampy, które pozwalają skuteczny za- i wyładunek ładunku ze statku podczas postoju w porcie; termin RORO jest zazwyczaj zarezerwowany dla większych statków oceanicznych.
S
Statek morski
Statkiem morskim jest każde urządzenie pływające przeznaczone lub używane do żeglugi morskiej, zwane dalej „statkiem”. Statkiem morskim w budowie jest statek, którego stępkę położono lub wykonano równorzędną pracę konstrukcyjną w miejscu wodowania, aż do zakończenia budowy. (Kodeks morski, Dz.U. 2001 Nr 138 poz. 1545.)
System bimodalny
Samochodowe naczepy siodłowe osadzane są bezpośrednio na dwóch typowych czterokołowych wózkach kolejowych z kulistymi czopami skrętu. Poprzez ten system osiąga się potrójne korzyści, tzn. zwiększa się ładowność pociągu, ogranicza czas załadunku i wyładunku oraz do przewozu nie są potrzebne platformy kolejowe, gdyż sama naczepa stanowi także platformę.
System piggyback
(niem. Huckepack) - przewóz na głównym odcinku wagonami samych naczep siodłowych. Jest to najbardziej popularny system przewozów drogowo-szynowych. Naczepa dostarczana jest na stację początkową jednym ciągnikiem samochodowym, a odbierana ze stacji końcowej drugim, co w efekcie daje zwiększenie ilości ładunku umieszczonego w pociągu.
System przewozu nadwozi wymiennych
Polega na przewozie samochodowej skrzyni ładunkowej bez podwozia, umożliwiającej przewóz ładunku na naczepie samochodowej będą na wagonie kolejowym o normalnej wysokości – system ten zdobywa coraz większą popularność w przewozach kombinowanych.
System ruchomej drogi
(ang. Rolling Highway, niem. Rollende Landstraße – ROLA) to przewóz wagonami niskopodwoziowymi samochodów jednoczłonowych, dwuczłonowych i pociągów drogowych – charakteryzuje się on najkrótszym czasem załadunku i rozładunku pociągów.
W
Wyporność bezładunkowa
(wyporność lekka, ang. light displacement tonnage) to ciężar kadłuba wraz z kompletnym wyposażeniem i zapasami umożliwiającymi eksploatacją statków.
Wyporność ładunkowa
(wyporność ciężka, ang. heavy displacement tonnage) to ciężar kadłuba wraz z kompletnym wyposażeniem, zapasami, załogą, ewentualnymi pasażerami i pełnym ładunkiem.