Z historii Gdańska

Fortyfikacje Gdańska

Do czasu wejścia postanowień zawartywch w wielkim przywileju z 1457 roku, Główne Miasto systematycznie rozbudowywało swoje umocnienia. W 1454 roku po uwolnieniu się od zwierzchnictwa Krzyżaków, ukończono fortyfikacje narożnika północno-wschodniego, przebudowując Basztę Łabędź i mury miejskie.

Najważniejszym elementem było jednak wzmconienie strony najbardziej narażonej na ataki nieprzyjaciela, czyli zachodniej. Wzmocniono zatem umocnienia drewno-ziemne (fosy, wały, częstokół) osłaniające Stare Miasto i być może Stare Przedmieście, łącząc je z murowanymi fortyfikacjami Głównego Miasta. W tym czasie Stare Miasto otrzymało 4 bramy: Bożego Ciała i św. Elżbiety w 1459 roku oraz św. Jakuba i św. Gertrudy w 1461 roku. Na Starym Przedmieściu u wylotu Podwala Przedmiejskiego w 1462 roku doszła brama Karowa oraz u wylotu ulicy Rzeźnickiej - Brama Nowa (1460-61). Natomiast w 1474 roku przystąpiono do budowy obok wałów Starego Przedmieścia murów obronych, a w 1482 roku rozbudowy w wersji murowo-ziemnej fortyfikacji Starego Miasta.

Dalsza modernizacja umocnień nastąpiła po wojnie 1519-1521. Do kierowania pracami fortyfikacyjnymi Rada Głównego Miasta zatrudniła Wilhelma Helmsena z Lüneburga, miasta, które przodowało na północy Europy w dziełach obronnych. Wybudowano wówczas wały oraz fortyfikacje typu bastejowego frontu zachodniego, północnego, południowego oraz wschodniego, osłaniającego Wyspę Spichrzów tzw. Psim Wałem. Wówczas również wznisiono na jego północnym krańcu Bramę Stągiewną oraz wałowe umocnienia Długich Ogrodów.

W 1534 roku na Starym Przedmieściu i w 1547 roku na Starym Mieście, podjęto budowę potężnych wałów ziemnych, wzmocnionych wielkimi okrągłymi rondelami ziemskimi, których baterie mogły osłaniać zarówno przedpole twierdzy, jak i jej fronty. W kolejnych latach rozbudową fortyfikacji gdańskich kierował Krzysztof Römer, a następnie Fryderyk Grün i Andrzej Hess.

W latach 1562-63 wzniesiono w Wisłoujściu działobitnię "Wieniec", osłaniającą wejście do akwenów portowych Gdańska.